Wat kost certificering op de CO2-Prestatieladder? Niveau 3 en trede 1 doorgerekend

Certificering op de CO2-Prestatieladder kost drie dingen: eigen tijd, de audit door een certificerende instelling en een jaarlijkse contributie aan SKAO, de eigenaar van de ladder. SKAO publiceert voor alle drie richtbedragen. Dit artikel zet ze op een rij voor het niveau waar de meeste bedrijven instappen: niveau 3 onder handboek 3.1, en trede 1 onder handboek 4.0. Hoe de ladder werkt en wat elke trede vraagt, staat in de CO2-Prestatieladder uitgelegd.

Niveau 3 en trede 1: waar u nu voor betaalt

SKAO publiceerde handboek 4.0 op 14 januari 2025. De vijf niveaus van handboek 3.1 zijn daarin vervangen door drie treden. Volgens SKAO sluit trede 1 het meest aan bij niveau 3 van 3.1, en trede 2 bij niveau 5. In aanbestedingen op basis van 3.1 accepteert SKAO een trede 1-certificaat als niveau 1, 2 en 3.

Wie nu "niveau 3" zoekt, kiest daarom in feite tussen twee dingen:

• Een audit op 3.1, niveau 3. Dat kan nog tot 14 januari 2027. Bij uw eerste audit na die datum moet u alsnog naar 4.0. Een 3.1-certificaat is bovendien niet geldig in een aanbesteding op basis van 4.0.
• Direct trede 1 onder 4.0. Vergelijkbare inspanning, maar met een paar nieuwe eisen. Zo is rapportage over andere broeikasgassen dan CO2 in 4.0 verplicht.

Begint u nu van nul, dan voorkomt u met trede 1 dat u binnen een jaar of twee het systeem opnieuw moet omzetten. Trede 1 gaat over uw eigen bedrijfsvoering: energieverbruik en uitstoot in scope 1 en 2, met reductiedoelen tot drie jaar vooruit. De keten (scope 3) komt pas bij trede 2.

De drie kostenposten

1. Eigen tijd

Volgens SKAO melden organisaties gemiddeld 100 tot 200 arbeidsuren voor het opzetten van het CO2-managementsysteem. Daarin zit het verzamelen van energie- en brandstofdata, de footprintberekening, de reductiedoelen en het actieplan, de communicatie en de interne audit. Het is meestal de grootste post, ook al staat hij niet op een factuur.

Hoeveel uren het bij u worden, hangt vooral af van hoe uw data er nu bij liggen. Staan meterstanden, tankpasgegevens en energiefacturen per locatie al op één plek, dan zit u eerder aan de onderkant. Moet u een jaar aan facturen terugzoeken, dan aan de bovenkant.

2. Certificerende instelling

Een door SKAO erkende certificerende instelling (CI) voert de audit uit. SKAO noemt gemiddeld eenmalig 3.000 tot 4.000 euro voor de eerste audit en daarna jaarlijks ongeveer 1.500 tot 2.500 euro. De werkelijke prijs hangt af van de omvang van uw organisatie en de gekozen trede; de minimale audittijd volgt uit de auditdagentabel van SKAO.

Welke instellingen erkend zijn, staat op de auditpagina van SKAO. Die lijst verandert, dus kijk daar in plaats van op een lijst in een artikel. Volgens SKAO toetst iedere CI aan dezelfde norm. Vraag meerdere offertes op en vraag naar de combinatie met een ISO 14001- of ISO 50001-audit als u die al bij een CI heeft.

3. Contributie aan SKAO

Als certificaathouder betaalt u jaarlijks contributie aan SKAO, afhankelijk van uw jaaromzet (tarieven 2026):

Optioneel: advieskosten

Een adviseur is niet verplicht. SKAO biedt een online omgeving met het handboek, uitleg en een helpdesk. Schakelt u wel een adviseur in, dan bespaart u eigen uren maar komen er advieskosten bij. SKAO publiceert daar geen richtbedrag voor; vraag een offerte met een vaste prijs per onderdeel. Houd er rekening mee dat de adviseur volgens SKAO maar een beperkte rol mag hebben: uw organisatie beheert het systeem zelf en bij de audit treedt een eigen medewerker op. Een deel van de eigen uren valt dus niet weg.

Rekenvoorbeeld: trede 1 voor een bedrijf met 8 miljoen euro omzet

Een bedrijf met 8 miljoen euro jaaromzet dat zelf, zonder adviseur, trede 1 haalt. Alle bedragen zijn de bandbreedtes van SKAO; de eigen uren rekent u om met uw eigen uurtarief.

Na drie jaar volgt een hercertificeringsaudit. De uren in jaar 2 en 3 zijn lager dan bij de opzet, maar niet nul: SKAO verwacht dat u het hele jaar footprintdata, voortgang van maatregelen en communicatie bijhoudt.

Wat staat er tegenover?

De opbrengst komt vooral uit aanbestedingen waarin de ladder als gunningscriterium staat. Het voordeel is een fictieve korting op uw inschrijfprijs: die telt voor de rangschikking, niet voor wat u betaald krijgt. U kunt de kosten dus niet afzetten tegen de korting als bedrag, wel tegen de kans dat u een opdracht wint.

De hoogte bepaalt de opdrachtgever. Een voorbeeld uit een primaire bron: Rijkswaterstaat verlaagt in GWW-aanbestedingen die vanaf 1 juli 2026 worden gepubliceerd de inschrijfsom fictief met 2 procent bij trede 1, 4 procent bij trede 2 en 6 procent bij trede 3. Op een inschrijving van 1 miljoen euro is trede 1 dan 20.000 euro voorsprong in de beoordeling. Hoe u per aanbesteding het juiste niveau kiest, staat in welk niveau van de CO2-Prestatieladder u nodig heeft voor een aanbesteding.

Het alternatief voor een certificaat is een projectverklaring van een CI. Die geldt alleen voor één project. Wie meerdere keren per jaar met de ladder inschrijft, betaalt dan per opdracht opnieuw voor een beoordeling, terwijl een certificaat drie jaar voor alle aanbestedingen telt.

Kosten beperken

• Data doorlopend verzamelen. Leg energie- en brandstofverbruik per maand vast. Dat drukt de eigen uren bij de opzet en bij elke jaarlijkse audit.
• Emissiefactoren van de juiste bron. SKAO wijst co2emissiefactoren.nl aan. Rekenen met andere factoren leidt tot herstelwerk na de audit.
• Eén CI voor meerdere normen. Heeft u al ISO 14001 of ISO 50001, vraag dan of de CI de audits kan combineren. Zie ISO 14001 voor het mkb.
• Niet twee keer omzetten. Start u nu, ga dan direct voor trede 1 onder 4.0 in plaats van niveau 3 onder 3.1.
• Hergebruik bestaand werk. Een footprint en reductieplan die u al heeft, vormen de basis. Zie CO2-voetafdruk berekenen voor uw bedrijf, scope 1, 2 en 3 en een CO2-reductieplan opstellen.