ISO 14064 certificering: wat het inhoudt, wat het kost en hoe verificatie werkt

ISO 14064 is de internationale standaard voor het kwantificeren, monitoren en rapporteren van broeikasgasemissies. De norm wordt door bedrijven, overheden en projectontwikkelaars gebruikt als basis voor geloofwaardige klimaatrapportage.

Drie delen van ISO 14064

• ISO 14064-1: specificaties voor organisaties bij het kwantificeren en rapporteren van broeikasgasemissies. Dit is het deel dat bedrijven gebruiken om hun emissie-inventaris op te stellen.
• ISO 14064-2: specificaties voor broeikasgasprojectrapportages (herbebossing, energiebesparing).
• ISO 14064-3: specificaties voor verificatie en validatie door een onafhankelijke partij.

Wanneer is ISO 14064-verificatie verplicht?

• CSRD-rapportage: de ESRS-standaarden schrijven voor dat klimaatinformatie onderworpen moet zijn aan beperkte assurance.
• ISO 14068: voor een klimaatneutraliteitsclaim is externe verificatie van de emissie-inventaris verplicht.
• SBTi: voor grote bedrijven (500+ medewerkers) vereist SBTi een extern geverifieerde emissie-inventaris.
• Aanbestedingen: sommige overheidsaanbestedingen vragen om een geverifieerde CO2-rapportage.

Wat kost ISO 14064 verificatie?

• Klein MKB (minder dan 50 medewerkers): EUR 2.000 tot EUR 5.000.
• Middelgroot bedrijf (50-250 medewerkers): EUR 5.000 tot EUR 15.000.
• Grote organisatie of locatiebezoek: EUR 15.000 tot EUR 30.000 of meer.

Geaccrediteerde verificateurs zijn onder meer Bureau Veritas, DNV, SGS, Kiwa en TUV Rheinland.

Verificatie is geen certificering

In de praktijk spreken bedrijven vaak over een 'ISO 14064-certificaat', maar dat is strikt genomen niet wat u krijgt. ISO 14064-1 is een norm voor het opstellen van uw inventaris. ISO 14064-3 beschrijft hoe een onafhankelijke verificateur die inventaris toetst. Het resultaat is een verificatieverklaring over een bepaald rapportagejaar en een bepaalde afbakening, geen certificaat dat u blijvend aan de muur hangt.

Daarbij speelt ook het zekerheidsniveau een rol. ISO 14064-3 kent beperkte zekerheid (limited assurance) en redelijke zekerheid (reasonable assurance). Bij redelijke zekerheid gaat de verificateur dieper in op de bronnen en is de conclusie sterker. Vraag vooraf welk niveau uw opdrachtgever, aanbesteding of claim vereist, want dat bepaalt de omvang en de kosten van het traject. Noem in uw communicatie altijd het jaar en de reikwijdte waarop de verklaring betrekking heeft.

Hoe verloopt een verificatietraject?

Een verificatie volgt in de regel dezelfde vaste volgorde, ongeacht de grootte van het bedrijf:

1. Afbakening: vast leggen welke organisatieonderdelen, locaties en scopes meetellen. Dit bepaalt de reikwijdte van de verklaring en moet overeenkomen met de claim die u wilt maken.
2. Dataverzameling en bewijsstukken: facturen, meterstanden, brandstofbonnen en gebruikte emissiefactoren worden per post gekoppeld aan de berekening. Ontbrekende bewijsstukken zijn de meest voorkomende reden voor vertraging.
3. Interne controle: de rekenmodellen worden nagelopen op dubbeltellingen, eenheidsfouten en verouderde emissiefactoren.
4. Verificatiebezoek of steekproef: de verificateur toetst een selectie van posten aan de bronnen en stelt vragen over de methodiek en de datakwaliteit.
5. Verklaring en rapportage: bij een positief oordeel ontvangt u een verificatieverklaring, die u kunt gebruiken in uw jaarverslag, aanbesteding of klimaatcommunicatie.

Plan de verificatie in uw jaarlijkse rapportagecyclus. Een eerste verificatie duurt doorgaans langer dan de volgende, omdat de dataprocessen dan nog niet op orde zijn.

Wat u vooraf kunt regelen

Een verificateur beoordeelt niet alleen de uitkomst, maar vooral of de berekening herleidbaar is. Daarom bepaalt de voorbereiding grotendeels de doorlooptijd en de kosten van het traject. Drie zaken helpen daarbij:

• Een vastgelegde methodiek: beschrijf welke rekenregels, emissiefactoren en bronnen u gebruikt, en houd die van jaar tot jaar consistent. Het GHG Protocol is de meest gebruikte basis voor de inventaris en sluit goed aan op ISO 14064-1.
• Een dataverantwoordelijke: wijs een persoon aan die bewijsstukken verzamelt en vragen van de verificateur beantwoordt.
• Een overzicht van eerdere bevindingen: noteer welke opmerkingen er in een vorig traject waren en hoe u die heeft opgelost.

Conclusie

ISO 14064 vormt de technische ruggengraat van serieuze klimaatrapportage. Begin op tijd met het opbouwen van uw emissie-inventaris: hoe eerder de data op orde is, hoe soepeler het verificatietraject verloopt.