Klimaatakkoord van Parijs: wat betekent 1,5 graden voor uw bedrijf?

In december 2015 ondertekenden 196 landen het Klimaatakkoord van Parijs: de opwarming van de aarde beperken tot maximaal 1,5 graden Celsius ten opzichte van het pre-industriële niveau. Om dat te halen moeten de mondiale broeikasgasemissies voor 2050 tot netto nul zijn teruggebracht.

Waarom 1,5 graden?

Het IPCC heeft gemodelleerd wat de gevolgen zijn van verschillende opwarmingsscenarios. Bij 1,5 graden zijn de risico's van extreme hittegolven, zeespiegelstijging, oogstschade en het uitsterven van ecosystemen significant kleiner dan bij 2 graden. Het verschil lijkt klein, maar in klimaattermen is het een wereld van verschil.

Hoeveel moet er nu al gebeuren?

Het IPCC becijfert dat de wereldwijde CO₂-uitstoot in een 1,5-graadpad in 2030 ongeveer 45 procent lager moet liggen dan in 2010. Dat is het tempo waarop bedrijven hun eigen reductiedoelen moeten afstemmen. In de Nederlandse Klimaatwet staat het nationale doel van 55 procent minder broeikasgassen in 2030, ten opzichte van 1990, en klimaatneutraliteit in 2050.

Van mondiaal akkoord naar bedrijfsactie

• Nationale wetgeving: de Nederlandse Klimaatwet legt een reductiedoel van 55% in 2030 en klimaatneutraliteit in 2050 vast.
• CSRD en Green Deal: rapportageplichten, aangescherpte energienormen en subsidies voor verduurzaming.
• SBTi: valideert voor elk bedrijf welk reductiepad nodig is om bij te dragen aan de 1,5-graaddoelstelling.
• Klanten en investeerders: vragen steeds vaker om klimaatplannen in lijn met Parijs.

Klimaatrisico's voor uw bedrijf

• Fysieke risico's: extreme weersgebeurtenissen kunnen uw productielocaties en toeleveringsketen treffen.
• Transitierisico's: strengere regelgeving en hogere CO2-heffingen zetten bestaande bedrijfsmodellen onder druk.
• Reputatierisico's: niet-onderbouwde claims (greenwashing) leiden tot reputatieschade. Richtlijn (EU) 2024/825 verbiedt vage milieuclaims, en de ACM houdt daar in Nederland toezicht op.

Wat betekent 1,5 graden concreet voor uw reductiepad?

Voor een individueel bedrijf vertaalt het mondiale doel zich niet naar één getal, maar naar een reductiepad. De SBTi-criteria voor een 1,5-graadpad vragen bedrijven om hun scope 1- en 2-uitstoot jaarlijks met circa 4,2 procent te verlagen, gemeten vanaf het gekozen basisjaar. Over tien jaar komt dat neer op ongeveer 42 procent. Voor scope 3 gelden lagere jaarlijkse percentages, maar ook die moeten aantoonbaar dalen.

Leg uw basisjaar daarom nu vast en toets uw doelen aan dit pad, in plaats van alleen aan een ambitie voor 2050. Wie nu begint, moet de eerste jaren al stevig reduceren om het pad alsnog te halen.

Wanneer telt scope 3 mee?

Scope 3 is voor veel bedrijven de grootste post. De SBTi-standaard schrijft voor dat ook scope 3 een reductiedoel krijgt zodra die post 40 procent of meer van de totale uitstoot uitmaakt. Het doel moet dan een ruim deel van de scope 3-uitstoot dekken. Voor een doel op korte termijn mag het pad aansluiten bij 1,5 graden of bij ruim onder 2 graden; een nettonuldoel moet bij 1,5 graden blijven. Controleer de actuele versie van de standaard voordat u een doel communiceert, want de SBTi werkt de criteria bij.

Hoe verhoudt het Europese doel zich tot Parijs?

De Europese Unie heeft haar bijdrage aan het akkoord vastgelegd in de Europese klimaatwet: ten minste 55 procent netto minder broeikasgasuitstoot in 2030 ten opzichte van 1990, en klimaatneutraliteit in 2050. Voor bedrijven werkt dat door via het Europese emissiehandelssysteem (ETS), de rapportageplicht onder de CSRD en energie-eisen voor gebouwen. Ook als uw bedrijf niet rechtstreeks onder het ETS valt, merkt u de gevolgen via prijzen en eisen van klanten en financiers.

Praktische stappen

1. Meet uw emissies conform het GHG Protocol (scope 1, 2 en 3).
2. Stel een reductiepad op via SBTi afgestemd op de 1,5-graaddoelstelling.
3. Zet concrete reductiemaatregelen in voor 2026-2030: groene stroom, isolatie, elektrificatie.
4. Compenseer restuitstoot tijdelijk via gecertificeerde carbon credits.
5. Rapporteer transparant over uw voortgang, bij voorkeur extern geverifieerd.

Conclusie

Het Klimaatakkoord van Parijs is het vertrekpunt voor alle klimaatregelgeving en -initiatieven die de komende jaren op bedrijven afkomen. Wie nu begint met meten, reduceren en rapporteren, heeft een voorsprong op bedrijven die wachten totdat regelgeving hen dwingt.